ÜSTÜN ZEKALI-YETENEKLİ ÇOCUKLAR
Üstün zekalı ve özel yetenekli çocuklar; yaratıcılık, sanat ve akademik alanlarda yaşıtlarına göre yüksek düzeyde motivasyon, performans ve görev sorumluluğu gösteren ve bu tür yeteneklerini geliştirmek için uygun imkanlara gereksinim duyan çocuklardır. Yakın zamana kadar üstün zekalı-yetenekli çocukların ülkenin zengin doğal kaynakları olarak görülmediği ancak son birkaç yıldır bu alanda devletin artık ciddi araştırma grupları kurarak konuya eğildiği görülüyor. Özellikle üstün zekalı-yetenekli çocukların tespit edilmeleri ve ihtiyaçlarına uygun öğrenim kurumlarına yönlendirilmeleri kolay olmuyor.
KARDEŞ KISKANÇLIĞI
Kardeşler arası kıskançlık nedir? Bu kıskançlık normal düzeyde bir kıskançlık mı yoksa problem olarak görülmesi gereken bir durum mu var. Anne-baba olarak kendinizi çaresiz hissettiğiniz durumlar oluyor mu? Ebeveynler bir dereceye kadar çocuklarının birbirlerini kıskanmalarını olağan karşılabilmelidirler. Ancak bu kıskançlık çoğu zaman anne ve babayı çaresiz hissettiriyor ve ne yapacaklarını bilemedikleri bir duruma getiriyorsa bu noktada sizlerinde yapacağı bazı şeyler var demektir. Kardeşler arasında çoğu zaman anlaşmazlığa neden olan ve ailenin huzurunu kaçıran bu durumda sizlere bir kaç önerimiz var.
DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE
Başta kişinin kendisi olmak üzere kişinin birlikte yaşadığı insanlar için de ciddi bir problem olan DEHB; erken teşhis edildiğinde olumlu sonuçlar alınmaktadır. Çocukluk döneminde teşhis edilmesi durumunda çocuğun bakımını yapan ve eğitimini veren kişilerin bilinçli tutumları sayesinde olumluya çevrilen dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun 3 temel özelliği vardır. DEHB olan kişilerdikkat bozukluğu yaşarlar. Bu kişiler her ne olursa olsun bir uğraşta üzün süre dikkatlerini toparlayamaz ve dağınıklık yaşarlar. Bu sebeple yaptıkları işlerde- özellikle sınavlarda- dikkatlerini toparlayamadıklarından başarısızlık yaşarlar. DEHB olan kişilerin bir diğer özelliği ise aşırı hareketli (hiperaktif) olmalarıdır.
OKUL FOBİSİ VE UYUM PROBLEMLERİ
Okul Fobisi; yoğun bir kaygı ile çocuğun okula gitmeyi reddetmesi ya da okula gitme konusunda isteksiz görünmesi olarak karşımıza çıkan okul fobisi sık karşılaştığımız bir durum. Özellikle 5 yaşlarında okula yeni başlayan ve annelernden ilk kez ayrılan çocuklarda görüldüğü gibi ergenlik başlangıcı olarak görülen 11-12 yaşlarında da çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilmekte. Okul fobisi olan çocuklar, genellikle okula olan isteksizliklerini bedensel yakınmalarla dile getirir ve okula gitmemek için anne babalarını ikna etmeye çalışırlar. Bu bedensel yakınmalar çoğu zaman gerçekten olmaktadır ki buna psikosomatizasyon (psikolojik temelli bir durumun fizyolojik rahatsızlık olarak ortaya çıkması) denir.
ALT ISLATMA
Çocuklar genelde 2-3 yaşlarına kadar altlarını ıslatırlar. Gündüz kontrol daha erken zamanlarda sağlanırken geceleri durum biraz farklıdır. Bunun yanında alt ıslatma 4 yaşlarında görülmeye devam ediyorsa problem olarak ele alınmalıdır. Farklı şekillerde görülebilir.
1- Yalnız gece altını ıslatanlar (Nactural)
2- Yalnız gündüz altını ıslatanlar (Diurnal)
3- Hem gündüz hem gece altını ıslatanlar
4- Ara-sıra altını ıslatanlar
Bu durumlarda fizyolojik olarak bir muayene yapılması problemin tam olarak belirlenebilmesi açısından önemlidir.
TIRNAK YEME
Genellikle 3-4 yaşlarında görülmeye başlanan tırnak yeme alışkanlığı bazen ergenlik hatta yetişkinlik dönemlerinde de devam etmektedir. Tırnağı ya da tırnak etlerini dişleyerek koparma şeklinde kendini gösterir. Çoğunlukla içe dönük vesosyal ilişkilerinde yetersiz ve duygusal olarak kendini ifade edemeyen çocuklarda görülen bir problemdir.
Tırnak Yeme Bozukluğunun Nedenleri
– Anne-babalarının çocuklarına yetersiz ilgi göstermesi
– Çocuğun güvensizlik ve gerginliğini giderme ihtiyacı
– Eleştirinin yoğun olduğu baskıcı aile ortamlarının varlığı
– Saldırganlık dürtülerini bu şekilde açığa çıkarma eğilimi
SINAV KAYGISI
Sınav kaygısı; durumluk bir kaygı bozukluğudur ve günümüzde sınavların her alanda olması nedeniyle özellikler gençlerin en sık yaşadığı kaygı durumlarından biridir. Çeşitli nedenleri olabilir.
Sınav Kaygısının Nedenleri;
-Anne ve babanın reddedici ve küçümseyici tutumları çocuk ya da ergende kaygı ve güvensizlik duygularına yol açar. Yargılanmanın ve eleştirinin olduğu bir çevre kaygı yaratabilmektedir.
-Ülkemizde öğrencilerin ciddi bir sınav temposu yaşamaları ve geleceklerinin sınav sonucuna göre belirlenmesi
ÖZGÜVEN SORUNU
Özgüven; kısaca kişinin kendisi hakkında ne düşündüğü ve kendisini ne kadar değerli hissettiğidir. Özgüven eksikliği yaşayan kişiler; sürekli olarak kendilerini yargılar, yaptıkları önemli işleri küçümser, olumlu yönlerini değil olumsuz yönlerini ön plana çıkarırlar. Daha çok çocukluk dönemindeanne-babalar, ergenlik döneminde ise kişinin kendisi tarafından problem olarak görülen özgüven eksikliği, olumlu benlik algısı oluşturulmadığında kişinin tüm yaşamını olumsuz etkiler. Özgüven duygusundan yoksun kişiler, genellikle kendilerini gerçek dışı bir şekilde değersiz ve yetersiz görürler. Her insanın hayatında iyi-kötü ya da değerli ve değersiz özellikleri vardır.
DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI
Kimi çocuklar başkalarına rahatsızlık veren; işlevsel olmayan ve toplumsal doğrulara aykırı davranışlar sergilerler. Bu çocuklar; sebepsiz yere sürekli olarak olumsuz davranışlar sergilerler. Duygularını kontrol edemez, isteklerinin yerine getirilmemesi onları fazlasıyla öfkelendirir. Çocuklarda ortaya çıkan yıkıcı davranış bozuklukları; karşıt olma- karşı gelme bozukluğu ve davranım bozukluğu olarak ikiye ayrılır. Karşıt olma- karşı gelme bozukluğunda çocuklar; kimsenin onların üzerinde otorite kurmasına izin vermezler. Söylenenleri yerine getirmez ve aksi durumlarda yoğun öfke nöbetleri geçirirler. Bu çocuklar; sosyal ilişkilerinde yetersiz, aşırı saldırgan, toplumsal kurallara uymayan davranışlar sergilerler.
ERGEN KİMLİK BUNALIMI
Kimlik; ergenlik döneminde kazanılan ve hayat boyu gelişimini sürdüren bir yapıdır. Bu dönem, insan hayatının belki de en zor gelişim dönemidir. Ergenlik dönemi‘nde ergenin, özellikle otorite olarak gördüğü kişilere karşı başlatmış olduğu bir güç savaşı söz konusudur ve bu mücadele; desteklenmesi gereken, hayran olunası bir yeniliktir. O güne kadar ailesinin istekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda yaşamış olan ergen bir gün gelir ve kendi kimliğinin varlığını ailesi ve çevresindeki her bir kişiye göstermek ister.Ergen; bu özgürlük çabasını yüzlerce farklı şekilde ortaya koymaya çalışır. Kimi ergen ailesinin hiç istemediği bir saç modeli ile akşam eve gelirken bir başka ergen erkek kulağına küpe takmak isteyebilir.
